'Kgomo ya bongaka e hwa e nkga dihlare' : tsinkelo ya bongaka bja setso le botebo bja filosofi ya Sepedi go tswa diemeng

Abstract

Peleng bongaka bo be bo tšewa bjalo ka ditšhila ebile ba bangwe ba be ba no bo tšea bjalo ka boloi. Ke ka moo ge motho e le ngaka a be a tšewa go ba motho yo a se go a hlabologa le gore bongaka bja gagwe bo ka se tšwele motho mohola ge e se go timetša batho. Nyakišišong ye go lekotšwe diema tša Sepedi ga mmogo le mawa a ditaola nepokgolo e le go tsitsinkela ka moo Bapedi ba agago kgopolo ya filosofi ya bongaka ka gona. Se ge se dirwa go be go šomišwa mokgwa boleng gomme go ithekgilwe ka teori ya nyakišišo yeo e bitšwago Afrocenticity Bakgathatema ba nyakišišo ye ke mangaka ao a nago le maitemogelo ao a tseneletšego ka bongaka bja setšo. Mokgwa wo o šomišitšwego wa go kgoboketša tshedimošo ke wa go latela phatadiganong. Tshedimošo ye e tšwago melomong ya bahlaolwa bao le bona e lego bomatwetwe e sekasekilwe ka bogwari go fihlelela dikutollo tša maleba tša filosofi ya polelo ya diema tše tša go amana le bongaka bja ga borena le mawa ao a šomišwago ke dingaka ka bo tšona ka nako ya go phekola balwetši ba bona. Nyakišišo ye e hlapišitše bongaka bja segagešo ka go bontšha ka moo bophelo ka kakaretšo bo itshamilego ka bjona ka gona.